28PROJECT 4 acaciaplein gouda NR 2 mei 2007 project 4 gouda nieuwe jas acacia- plein 29PROJECT 4 acaciaplein gouda NR 2 mei 2007 Het appartementencomplex Acaciaplein in Gouda is halverwege de jaren zeven- tig gebouwd in een wijk die volledig uit die tijd stamt. Kenmerkend waren de lichte opbouw, de verspringende balkons en de kozijnge- vels met daarop versprin- gende felrode panelen. Het complex had echter door achterstallig onderhoud een armoedige uitstraling gekregen. Bovendien waren de kozijnen dringend aan vervanging toe. Een reno- vatie heeft het complex zijn frisse uitstraling terugge- geven. De uitstraling en de architectuur van weleer zijn hierbij gehandhaafd. tekst en beeld joost bruysters Het appartementencomplex is eigendom van Moza?ek Wonen, een middelgrote woningcorporatie gevestigd in Gouda en Bodegraven. Volgens Wim Zwambag, projectleider bij deze corporatie, was het 137 appartementen tellende complex in de tijd dat het gebouwd werd een gedurfd project. `Voor die tijd was het allemaal erg exclusief met de verspringende balkons en de fel rode gevelpanelen. Een nadeel van dit soort exclusieve projecten is echter dat je in de beheersfase eerder tegen technische problemen aan zult lopen. In dit geval hebben we veel last gehad van gevellekkages, vooral de laatste jaren. Dat komt ook omdat er de laatste tien jaar ? vanaf het moment dat bekend was dat we zouden gaan renoveren ? er slechts minimaal onderhoud is uitge- voerd. Je doet de laatste jaren natuurlijk alleen het hoognodige omdat je nu eenmaal niet gaat renoveren als alles nog in orde is.' Het doel van de renovatie was het complex een frisse eigentijdse uitstraling te geven en het geheel weer aan de eisen van de tijd te laten voldoen. In de woningen zelf is weinig gedaan, maar de volledige schil van het complex is aangepakt. Zwambag: `Eigenlijk hebben we het hele complex in een nieuw jasje gestoken.' Lekkages behoren tot de verleden tijd doordat de kozijnen en de loodaansluitingen van het opgaand metselwerk zijn vervangen. Tevens is er een noodoverloop op het dak te aangebracht die een signaal afgeeft als de reguliere hemelwaterafvoer niet functioneert. De isolatie van het complex is verbeterd door het dak na te isoleren en het glas te vervangen door HR++ -glas. Om het complex zijn frisse uitstraling terug te geven is het betonwerk geschilderd en zijn de gevels uitgehakt en opnieuw gevoegd. Ditmaal met een lichte voeg. De kenmerkende rode gevelpanelen (waarin wat asbest zat) zijn afgevoerd en de bovenste galerij is overkapt met een overkapping vanuit het dak. Deze overkapping, gemaakt met een stalen constructie, moet de bovenste galerij beschermen tegen de elementen. De ruimte van het vroegere centraal gestookte ketelhuis, stond al jaren leeg. Deze ruimte maakte een verpauperde indruk en was voor veel bewoners een doorn in het oog. Aansluitend aan de renovatie van het complex is deze oude stookruimte uitgebreid en omgebouwd tot een tweekamerappartement. PrijsvrAAG Het proces van de renovatie start in 2004 als Moza?ek Wonen een prijsvraag onder een drietal archi- tecten uitschrijft. Deze kregen als opdracht mee een ontwerp te maken dat het complex een veiligere en comfortabelere uitstraling geeft, met behoud van de kenmerkende architectuur. Zwambag: `Verder gaven we ze mee dat we alleen werkzaamheden wilden laten uitvoeren die echt nodig waren en dat we het daar ook bij wilden laten. Een andere 30PROJECT 4 acaciaplein gouda NR 2 mei 2007 belangrijke opdracht die de architecten meekregen was het ontwerp zo aan te passen dat de bewoners voortaan zelf hun ramen konden was- sen. Hierdoor hoeven we geen hoogwerkers meer te gebruiken en dat scheelt in de exploitatiekosten van het gebouw. Uiteindelijk zijn we met Topos Architecten uit Waddinxveen in zee gegaan.' KozijnEn Het vervangen van de kozijnen was de meest complexe opgave van de renovatie omdat de vormgeving van de kozijnen bepalend is voor de uitstraling van het complex. Boven- dien bestaan de woongevels volledig uit kozijnen en balkons. Kenmer- kend aan de oorspronkelijke kozijngevels waren de verspringende rode panelen en de horizontale belijning. De rode kleur komt nu terug in de uitspringende bloemkozijnen en de horizontale belijning is teruggebracht met diverse kleuren colorbel panelen. Eigenlijk had de woningcorporatie een voorkeur voor de toepassing van kunststof kozijnen, omdat die minder onderhoud vergen, maar de kunst- stof kozijnen voldeden zonder aanvullende voorzieningen niet aan de eisen voor de verticale brand overslag. Daarom is uiteindelijk de keuze gevallen op kozijnen van FSC-hout van De Vries Kozijnen BV uit Gorredijk. Bij deze kozijnen zijn de meest onderhoudsgevoelige delen, de liggende delen, voorzien van aluminium gepoedercoate afdekstrips. Bij de detaillering van de kozijnen is extra aandacht besteed aan de onderlinge brandwerendheid en de geluidsisolatie van de woningen. PROJECTGEGEVENS naam en plaats acaciaplein te gouda aantal woningen en typen 137 woningen, diverse typen bouwjaar 1975 eigenaar moza?ek wonen te gouda architect topos architecten waddinxveen aannemer van wijnen stolwijk uitvoering 2005-2006 uitvoeringswijze projectmatig projectfase gerealiseerd MAATREGELEN IN HOOFDLIJNEN I SCHIL dak vervangen/vernieuwen dichte gevel repareren gevelopeningen vervangen, resp. vernieuwen balkon repareren/vervangen II WONING INTERN keuken n.v.t. douche n.v.t. toilet n.v.t. indelingswijziging (binnen casco) n.v.t. vergroting casco (uitbouw/ opbouw) n.v.t. III INSTALLATIES cv-/mv-units n.v.t. rest woninginstallatie n.v.t. IV GEMEENSCHAPPELIJKE RUIMTEN entree repareren trappenhal en/of galerij e.d. repareren lift repareren bergingen e.d. n.v.t. V WOONOMGEVING erfafscheidingen/buitenbergingen e.d. n.v.t. inrichting omgeving/achterpaden e.d. n.v.t. KOSTEN PER WONING (PEIL 2005) I schil 27.000,- II woning intern 0,- III woninginstallaties 0, - IV gemeenschappelijke ruimten 0,- V woonomgeving 0,- aanneemsom inclusief BTW totaal per woning 27.000,- PRIJS/KWALITEIT kale huurprijs voor renovatie (peil 1 juli 2006) 445,- kale huurprijs na renovatie (peil 1 juli 2006) 460,- aantal wws-punten voor renovatie 140 aantal wws-punten na renovatie 145 schaal 1:200 31PROJECT 4 acaciaplein gouda NR 2 mei 2007 BEwonErs Het programma van eisen is nog helemaal door de corporatie zelf opgesteld, maar vanaf dat moment zijn de bewoners bij de renovatie betrokken. Zwambag: `Er bestond voor de renovatie al een bewonerscommissie. Deze is er, toen het eerste ontwerp gereed was, actief bij betrokken. Door de participatie van de commissie zijn de plannen op verschillende punten iets bijgesteld. Zo hebben alle bewoners bijvoorbeeld een nieuwe voordeur gekregen; iets wat niet in de oorspronkelijke plannen was meegenomen.' `Toen we richting uitvoering gingen hebben we informatieavonden georganiseerd voor alle bewoners. Bijna driekwart was aanwezig. Deze avonden werden eigenlijk georganiseerd om de bewoners te informeren over de op stapel staande renovatie. Maar, op avonden als deze moet je natuurlijk je oren ook goed open houden om te horen wat er bij de bewoners leeft. Naar aanleiding van deze avonden zijn bijvoorbeeld de rode kozijnen aan de binnenkant nog van een andere kleur voorzien. Dat zijn dan de puntjes op de i.' voorBErEiDinG Voordat de daadwerkelijke renovatie begon, zijn eerst drie proefwoningen gerenoveerd: ??n op de begane grond, ??n op de middelste verdieping en ??n op de bovenste verdieping. De projectleider noemt dit erg belangrijk. `Bij voorkeur laat ik voor elke aanpassing een proef doen.' Bij een project als dit is volgens Zwambag een goede voorbereiding en planning onontbeerlijk. `Het is een lastig complex dat sinds de renovatie bestaat uit 138 appartementen, verdeeld over een twintigtal woningty- pes. Al die verschillende woningtypes maakt het inmeten van de kozijnen er niet eenvoudiger op. Bovendien is de gehele renovatie uitgevoerd in de bewoonde situatie. Omdat de bewoners gewoon in hun woningen bleven wonen, moesten de gevels aan het einde van de werkdag weer wind- en waterdicht zijn. Dat vraagt om een doordachte detaillering van de kozijnen.' `Toch zijn we er van overtuigd dat de gehele restauratie goed is verlopen, juist omdat we zoveel tijd in de voorbereiding hebben gestoken. Het complex is in mei 2006 opgeleverd. In de tussentijd hebben we alle weeromstandigheden en ook de extremen al gehad en nog steeds zijn we geen problemen tegengekomen. Dat zegt wel wat. Het complex kan er zo zondermeer weer 25 jaar tegen.