Op donderdag 2 juli kwamen we met ruim twintig professionals uit de sector én bewoners bij elkaar in Het Krachtstation, Utrecht, om twee actuele thema's tegen het licht te houden tijdens de eerste Renda Tekentafel-sessie. Een samenkomst die zeer waardevolle input opleverde, op weg naar de Dag van de Bewoner, volgend jaar op 30 juni.
Door Ingrid Roefs
Het idee ontstond eerder dit jaar, toen een van onze Renda-teamleden een ‘zoveelste’ lezing bijwoonde. Op de terugweg naar huis vroeg ze zich af, waarom er zoveel gepraat werd en zo weinig actie werd ondernomen. Dat moest anders!
Onder het mom van ‘Terug naar de Tekentafel’ organiseert Renda daarom vanaf nu een serie ‘werksessies’ waarin we ons in kleine groepen buigen over thema’s die er echt toe doen in onze sector. Deze keer de thema’s (schijn)participatie en agressie. Let wel, doel was niet om daarover zomaar wat in de ruimte te kletsen. Nee, samen aan de bak! Oog in oog, in alle openheid en kwetsbaarheid delen waar we tegenaan lopen, om vast te stellen wat er anders en beter moet in onze sector. Dit, om te komen tot een prikkelend en verbindend programma voor de Dag van de Bewoner, volgend jaar. Alles om de sector in de volle breedte te versterken!
De middag begon met een kort intro door Loubna Bakra, bewoner van een woningcorporatie en medeorganisator van de Dag van de Bewoner. Zij confronteerde ons op een herkenbare manier met de ‘bullshit bingo’. Een overzicht van woorden die wij in de sector dagelijks gebruiken, ook om bewoners te bereiken, maar die feitelijk indrukwekkend ‘leeg’ van betekenis zijn. En allerminst verbindend. In de rest van de middag en gesprekken, waren dit dan ook de ‘verboden woorden’.
Aan de Tekentafel van (schijn)participatie, onder leiding van Wikke Peters en Rachida Achhoud hebben we onder meer vastgesteld wat iedereen überhaupt onder participatie verstaat. En het was mooi om te zien, dat alle aanwezigen op hun eigen manier het helemaal eens waren. Het is participatie, als bewoners voelen dat er écht naar ze geluisterd wordt en dat er eerlijk met hen wordt gecommuniceerd. Dat ze invloed hebben en mogen meedenken over keuzes. Daarbij werd door de aanwezige professionals vooral kritisch naar zichzelf gekeken. Hebben we écht als doel om bewoners te betrekken in onze projecten, of zijn we meestentijds vooral bezig om dat wat we al besloten hebben, ‘erdoor te krijgen’? Het antwoord laat zich raden… Ook werd er vastgesteld dat ‘echte participatie’ niet altijd makkelijk is, doordat er nog vaak een discrepantie bestaat tussen ‘sociaal’ en ‘vastgoed’. Op de dag van de bewoner zouden ze dan ook graag een antwoord of handvat krijgen op de vraag: ‘Wat kun je als woningbouwcorporatie doen, om de oprecht sociale intentie - in de basis het bestaansrecht van een corporatie- meer in te bedden in de organisatie?’
Een van de bewoners hield ons vervolgens een stevige spiegel voor. Hij zei: “Waarom krijg ik als bewoner niet de keuze om mee te denken? Ja, het is jullie woning, waar ik in woon. Maar vergeet niet: het is ook míjn huis, mijn thuis, mijn leven. Betrek mij in jullie plannen en vertel het eerlijke verhaal. Jullie gaan vaak zó voorzichtig met ons om, dat ik me regelmatig een soort patiënt voel.” Stof tot nadenken.
Aan de andere Tekentafel, onder leiding van Evamarije Smit en Astrid Kuiken was agressie het onderwerp. De persoonlijke ervaringen met agressie maakte duidelijk dat het werk van bewonersconsulent niet zonder gevaar is. Het polariserende klimaat in de samenleving is in het dagelijks werk in de wijk voelbaar. Sommige bewoners zijn gewend hun mening kracht bij te zetten met intimidatie, gijzeling (‘dat komt regelmatig voor’), dreigen met wapens, knuppels, zwaarden en messen. Niemand mag meer een woning alleen betreden, altijd met zijn tweeën en uitgerust met vaardigheden die geleerd zijn op de trainingen ‘omgaan met agressie’.
Het schokkende is dat er weinig over wordt gesproken. De neiging lijkt te bestaan nare ervaringen onder de pet te houden want ‘we moeten door, de planning is heilig’. Daarbij hebben bewonersconsulenten en sociaal projectleiders een dienende houding, zo was een van de inzichten waardoor serieuze bedreigingen een beetje gebagatelliseerd worden. ‘We zijn niet erg goed in grenzen stellen’, werd onderstreept door allen. Hierdoor kan agressie vaak ongeremd voortbestaan. Dit gaat veel te ver en deels creëren we dat zelf! Met dat bewustzijn willen de deelnemers van de Tekentafel iets doen, volgend jaar op de Dag van de Bewoner.
Een volgend herkenbaar probleem was het gebrek aan een helder beeld van een complex, buurt of wijk. Wie wonen daar? In welke mate is het veilig? Niet zelden is de informatie wel bekend maar wordt die niet gedeeld, zelfs niet binnen de eigen organisatie, met AVG als argument. Hoe is dat mogelijk, vraagt men zich beduusd af. Een gebrek aan samenwerking lijkt het antwoord. Niet in de laatste plaats tussen de afdelingen wonen en vastgoed van een corporatie.
De deelnemers waren heel blij met de kleine groepen en het echte eerlijke gesprek. Ze hebben de thema’s aangescherpt en bepalen zelf in welke mate ze betrokken willen blijven bij de voorbereidingen van de grote dag volgend jaar. Zo kijken we terug op een zeer geslaagde eerste Tekentafelsessie. Ben je Rendapartner en wil je actief meedenken over een van de volgende thema’s? En een bijdrage leveren aan een écht relevant programma voor de Dag van de Bewoner volgend jaar? Kijk dan hier voor data en onderwerpen, en meld je direct aan. Het aantal plaatsen is zeer beperkt, dus wees er snel bij!
Meld je hieronder aan voor de volgende Tekentafel.
Reacties