netwerk voor professionals in de sociale woningbouw

Veilig asbest saneren
Dionne Verstegen

di 14 augustus 2018
artikel

Asbest gevaarlijk? Wie in de bouwsector werkt weet dat asbest alleen gevaarlijk is op het moment dat de vezels vrijkomen. Maar hoe zit het met bewoners, wat is hun beeld bij asbest? En hoe gaat dat asbest saneren nu precies in zijn werk? Om een antwoord te krijgen op deze en andere vragen liep ik een dagje mee met Benny van der Sanden, van Van der Sanden asbestsanering.

Van der Sanden ontvangt me op zijn kantoor in Nuenen. Het kantoor zelf is eigenlijk aan de kleine kant, het grootste gedeelte van het pand wordt gebruikt voor de opslag van materialen: van touw tot golfplaten en luchtdichte schotten, maar ook dakpannen en ander dakgerei. “Mijn broer heeft een dakdekkersbedrijf”, vertelt van der Sanden. “Dat zijn we in 2000 samen begonnen. “We kregen zo nu en dan ook vragen over het saneren van asbest. Ik ben me er toen in gaan verdiepen en ben asbestsanering eerst naast dakdekking gaan doen. Na een tijdje kon ik het niet meer combineren en toen ben ik drie jaar geleden mijn eigen bedrijf begonnen. Mijn broer is verdergegaan met het dakdekkersbedrijf.”

Terwijl Van der Sanden in het dakdekkersbedrijf gewend was zelf mee te werken, liet hij dit in zijn asbestsaneringsbedrijf over aan zijn medewerkers. “Dat was in het begin wel even wennen. Je moet echt durven loslaten, en dat vond ik wel lastig. Inmiddels heb ik ongeveer twintig medewerkers, vaak zzp’ers, waarvan ik weet dat ze hun werk goed doen.”

Op pad met...

In de rubriek ‘Op pad met…’ loopt community manager Dionne een dagje mee met een
Renda-partner. Wat houdt hun dagelijkse werk nu precies in? Wat komen ze allemaal tegen? En waar lopen ze zoal tegenaan? In deze eerste editie: Van der Sanden asbestsanering.

Voorbereiding

Vanuit het kantoor in Nuenen neemt Van der Sanden me mee naar Den Bosch. Bij een serie garageboxen met asbesthoudende golfplaten zijn twee medewerkers bezig met wat voorbereidende werkzaamheden. Er worden houten platen aangebracht onder de golfplaten. “Wij moeten na het saneren de ruimtes altijd stofvrij opleveren. Door deze houten platen aan te brengen komt er geen stof naar beneden als wij de golfplaten straks verwijderen en kunnen de spullen die in de garage aanwezig zijn gewoon blijven staan”, vertelt Van der Sanden.

Deze voorbereidende werkzaamheden zijn niet de eerste stap in het asbestsaneringsproces. Voordat Van der Sanden kan beginnen moet er eerst een inventarisatiebureau komen om in kaart te brengen waar de asbest precies zit. Per woning levert het bureau een rapport op waarmee Van der Sanden aan de slag kan, nadat de gemeente hier goedkeuring voor heeft gegeven. Toch komt Van der Sanden, of een van zijn medewerkers, ook zelf nog even kijken voordat de daadwerkelijke sanering begint. “We zetten onze werkplek altijd af en hiervoor kijken we bijvoorbeeld of er spullen van de bewoner verplaatst moeten worden.”

"Sommige bewoners vinden het heel spannend en willen precies weten wat je gaat doen"

Op inspectie bij bewoners

Daarnaast wil Van der Sanden ook graag bij bewoners langs om hen te informeren over de aanstaande werkzaamheden. “Ook van medewerkers verwacht ik dat ze niet alleen gericht zijn op hun werkzaamheden, maar ook met de bewoner communiceren over deze werkzaamheden. Het lukt niet altijd om iedereen persoonlijk te spreken. Daarom verspreiden we voorafgaand aan de sanering altijd een flyer waarop alle stappen staan die we doorlopen. Toch kan het zijn dat mensen nog vragen hebben en ik vind het belangrijk dat daar aandacht voor is. Sommige bewoners vinden het heel spannend en willen precies weten wat je gaat doen.”

Op de dag dat ik met Van der Sanden meeloop mag ik samen met hem en Ronny van Boekel van Bouwbedrijf Pennings langs bij een aantal bewoners voor een inventarisatie. Pennings kreeg van een corporatie in Den Bosch de opdracht om asbest te verwijderen uit zo’n 66 woningen. “Het gaat om 33 benedenwoningen waar de cv-ketel wordt vervangen. In de pijp van deze cv-ketel zit asbest. Deze pijp loopt echter vooral door de bovenwoning, dus daar zullen onze werkzaamheden voornamelijk plaatsvinden”, vertelt van der Sanden. Zodoende gaan we eerst kijken bij een bovenwoning. De desbetreffende pijp zit vakkundig weggewerkt achter een aantal gipsplaten. Gelukkig heeft de bewoner van deze woning de platen binnen de kortste keren van de muur afgeschroefd, zodat Van der Sanden en Van Boekel de pijp kunnen inspecteren. Ze willen met name kijken hoe de pijp precies door de woning loopt.

Strenge regels

Als de mannen de bewoner willen uitleggen wat er precies staat te gebeuren in zijn woning, blijkt dat de man zelf begin jaren ‘90 saneerder was. “Er was veel werk in te vinden en het betaalde goed.” Echter heeft de man ook de keerzijde van het werk meegekregen. “Ik heb inmiddels nog maar 1 long, omdat er een aantal jaar geleden longkanker bij mij werd geconstateerd.” Hij vertelt het quasi nonchalant, maar dat verhaal komt even binnen, zowel bij mij als bij Van der Sanden en Van Boekel. “Het is voor mij eigenlijk de eerste keer dat ik echt iemand ontmoet die door toedoen van asbest longkanker heeft gekregen. Jaarlijks sterven er nog steeds ruim duizend mensen aan de gevolgen van asbest. Dit komt omdat de incubatietijd zo’n 20 tot zelfs 60 jaar is. Vroeger werd er ongelofelijk veel met asbest gewerkt en was er veel minder aandacht voor het dragen van bescherming”, aldus Van der Sanden. Als de mannen de bewoner in Den Bosch vragen naar de werkomstandigheden, vertelt hij: “We hadden toen eigenlijk alleen een mondkapje op.”

Sinds 1 juli 1993 is er een verbod op asbesthoudende materialen en zijn er gelukkig ook strengere regels voor saneerders. “Bij een binnensanering zetten wij altijd een luchtdichte ruimte rondom het werkgebied. Er bestaat namelijk een kans dat er schadelijke vezels vrijkomen tijdens het werk. Daarom dragen de saneerders een adembeschermend masker, een overall met capuchon, laarzen en handschoenen. Ook worden drie cabines gekoppeld aan de luchtdichte ruimte, de zogenaamde douchesluis. “Als de mannen klaar zijn met saneren, komen ze eerst in de ‘vuile ruimte’, waar ze hun pak uit kunnen trekken. Met hun masker nog steeds op gaan ze vervolgens naar de doucheruimte om te douchen. Pas daarna mogen ze het masker afzetten en komen ze in een schone ruimte alvorens ze naar buiten kunnen”, vertelt Van der Sanden.

"Het saneren van een vensterbank kost al gauw een dag"

Risicoklassen

Om er zeker van te zijn dat er na afloop van de sanering geen schadelijke stoffen meer zijn, volgt er visuele inspectie en een luchtmeting. Deze worden uitgevoerd door een onafhankelijke, gecertificeerde laborant. Afhankelijk van de risicoklasse van het asbest, dit gaat van 1 tot 2A, kan een luchtmeting 2 tot 4 uur duren. De ruimte is ‘asbestvrij’ wanneer er maximaal 2000 vezels/m3 worden gemeten. Pas dan kan de ruimte vrijgegeven worden en alles worden opgeruimd. “Het saneren van een vensterbank kost dan ook al gauw een dag”, vertelt Van der Sanden. “Ook daar moeten we weer goed over communiceren richting bewoners. Ze hoeven tijdens de werkzaamheden niet altijd hun huis uit, maar soms is dat wel handiger.” Bij klasse 2A, voor amfibool asbest, is het zelfs nodig dat de laborant zogenaamde kleefmonsters na afloop van de sanering in de ruimte plaatst en deze vervolgens in het laboratorium onderzoekt.

Bij een buitensanering, zoals de garageboxen in Den Bosch, is het niet nodig om een luchtdichte ruimte te maken. “De vezels worden hier in de lucht zo snel verdund dat ze niet meer schadelijk zijn”, vertelt van der Sanden. Wel wordt de werkplek tijdens het saneren afgezet en dragen de mannen dezelfde outfit als bij een binnensanering, omdat ze zo dicht op de vezels zitten.

Onlangs kwam in het nieuws dat uit onderzoek blijkt dat bijvoorbeeld vensterbanken, die nu risicoklasse 2 zijn, door de lage blootstelling aan asbestvezels tijdens de sanering ook in risicoklasse 1 kunnen worden ingedeeld. Bij risicoklasse 1, waarbij een vezelconcentratie onder de grenswaarden wordt verwacht, mag de aannemer de saneringswerkzaamheden uitvoeren. Hierbij hoeft de ruimte ook niet luchtdicht gemaakt te worden en is er achteraf ook geen meting nodig. Door vensterbanken in risicoklasse 2 in te delen, en dus te laten saneren door een asbestsaneringsbedrijf, zorgt dit volgens branchevereniging Aedes voor onnodig hoge kosten. Van der Sanden: “Je ziet echter dat vaak ook bij risicoklasse 1 een saneringsbedrijf wordt ingeschakeld, omdat de aannemer niet de juiste mensen en spullen in huis heeft.”

Voordat de asbesthoudende golfplaten worden verwijderd, plaatst een medewerker houten platen aan de onderkant.

Een buitensanering op het dak van een woning.

Na afloop van een binnensanering voert een onafhankelijke partij een inspectie uit.

Ronny van Boekel (l) en Benny van der Sanden (r) in gesprek met een bewoner.

Zo min mogelijk overlast

Terug in Den Bosch. Bij de sanering van de cv-ketelpijp wordt eerst een proefsanering uitgevoerd. Dit is niet om te kijken of het wel nodig is om asbest te verwijderen, maar om uit te zoeken op welke manier dit het beste, en met zo min mogelijk overlast voor de bewoner, uit te voeren. Zo kom ik met Van der Sanden en Van Boekel ook bij een bewoonster die wellicht op drie plekken in haar woning asbest heeft. Naast de pijp van de cv-ketel, die zowel in de hoek van een slaapkamer op de eerste verdieping als op zolder voorbij komt, bevat de dorpel van het toilet beneden wellicht ook asbest. “Hier moeten we dus goed gaan kijken of we meteen vanaf de ingang de hele woning luchtdicht maken, of dat we drie verschillende ruimtes maken waar we aan de slag gaan.”

Tijdens de werkzaamheden kan de bewoonster 1 tot 2 dagen haar huis niet in. Van der Sanden: “We doen wel per dag een meting, zodat we de ruimte aan het eind van de dag vrij kunnen geven, dus ze kan er wel gewoon slapen.” “En hoe moet dat dan met mijn valkparkiet”, vraagt de bewoonster, “is die wel veilig als jullie hier aan het werk zijn?” Gelukkig kunnen de mannen hier bevestigend op antwoorden.

Na de proefsanering wordt de werkwijze gekopieerd voor de andere woningen. In september zullen de werkzaamheden beginnen. “Voor die tijd komen we nog een keer bij u langs om te bespreken hoe we de werkzaamheden precies gaan uitvoeren”, vertelt Van der Sanden tegen de bewoonster met meerdere asbesthoudende zaken in haar woning. De bewoonster, die het toch zichtbaar spannend vind, is daar erg blij mee. “Ik laat het maar gewoon op me afkomen, maar het is straks wel fijn om te weten wat ze allemaal gaan doen in mijn huis.”

Lijkt het je leuk als Dionne een keer bij jouw organisatie mee komt lopen? Neem dan contact op via renda@aeneas.nl

Reacties

xMet het invullen van dit formulier geef je Renda en relaties toestemming om je informatie toe te sturen over producten, dienstverlening en gerelateerde zaken. Akkoord

Copyright 2018 Aeneas Media

Dé bewoner bestaat niet

Kom op 11 oktober naar de Dag van de Bewoner en verdiep je in de identiteit van huurders in onze sector!

Bekijk het programma

Deze website maakt gebruik van cookies. Meer informatie AccepterenWeigeren