netwerk voor professionals in de sociale woningbouw

Een kans op werk en ontwikkeling
Wikke Peters

ma 25 maart 2019
artikel

Steeds meer organisaties zetten in op maatschappelijk verantwoord ondernemen. Het in dienst nemen van mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt, ofwel social return, is daar een onderdeel van. Maar hoe maak je nou inzichtelijk én meetbaar wat een organisatie precies doet op dat vlak?

Daarvoor is het TNO-keurmerk Prestatieladder Socialer Ondernemen (PSO) ontwikkeld. Yuri Starrenburg, bestuurder van PSO Nederland, en Staf Depla, oud wethouder van de gemeente Eindhoven en oud Tweede Kamerlid, lichten toe en vertellen over de noodzaak van een duurzaam, uniform systeem dat uiteindelijk zoveel mogelijk mensen aan het werk helpt én houdt.

Waarom zijn social return en inclusiviteit belangrijk?
Depla: “Werk en inkomen zijn de bodem onder je voeten, dat zorgt voor economische zelfstandigheid. Maar werk is meer dan een inkomen. Zoals het hebben van collega’s. Een nuttige bijdrage leveren, zingeving. Daar putten mensen kracht uit, ze krijgen het gevoel erbij te horen, en het belang daarvan wordt vaak ernstig onderschat. Daarom is het ontzettend belangrijk dat mensen die niet op eigen kracht een baan kunnen vinden, een steuntje in de rug krijgen. Bovendien heeft iedereen zijn eigen specifieke kwaliteiten, laten we die alsjeblieft benutten.”

Hoe zie je de maatschappelijke verantwoordelijkheid van organisaties in de bouwsector?
Starrenburg: “Het valt me op dat steeds meer bedrijven een kans op werk willen bieden aan mensen die het minder getroffen hebben. Zeker bij familiebedrijven is dat sterk aanwezig; zij voelen zich van oudsher sterk verantwoordelijk voor het welzijn van hun medewerkers en het gevoel dat iedereen erbij hoort. Maar ook woningcorporaties nemen meer en meer die verantwoordelijkheid. Ze vinden het belangrijk dat hun huurders de kans krijgen om mee te doen in de samenleving, en het hebben van een baan draagt daaraan bij. Deze familiebedrijven en corporaties stellen banen beschikbaar voor mensen die kwetsbaar zijn op de arbeidsmarkt. Of ze stellen eisen aan hun leveranciers om dat ook te doen. Overigens krijgen alle bedrijven te maken met social return, nu sociale partners hebben afgesproken dat er 125.000 banen voor mensen met arbeidsbeperking moeten komen. Deze afspraken zijn vertaald naar wetten, zoals bijvoorbeeld de quotumwet.”

"Met PSO kunnen bedrijven mensen onafhankelijk van de aanbesteding in dienst houden."

Hoe zichtbaar zijn deze sociale werkgevers?
Starrenburg: “Steeds meer werkgevers laten zich certificeren op de Prestatieladder Socialer Ondernemen (PSO) van TNO. De PSO is een landelijk, wetenschappelijk onderbouwd, meetinstrument en keurmerk dat objectief bepaalt in welke mate een organisatie een sociale werkgever is, gericht op arbeidsparticipatie. PSO-gecertificeerde organisaties bieden mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt kansen op werk en ontwikkeling. De PSO kijkt ook of dit op een kwalitatief goede wijze gebeurd. Binnen de PSO worden verschillende stadia erkend: van inclusief ondernemen tot sociaal ondernemen. De PSO is opgebouwd als laddersysteem; een aspirantstatus en drie treden. Landelijk zijn op dit moment ruim 1000 werkgevers PSO-gecertificeerd, waaronder gemeenten en corporaties. De regio Noordoost-Brabant is daarin een van de koplopers. De gemeenten hebben onderling afspraken gemaakt over het bieden van werk en/of scholing aan mensen in een kwetsbare positie op de arbeidsmarkt. Negen van de elf gemeenten zijn dan ook zelf PSO-gecertificeerd. En het gaat verder dan alleen het behalen van een certificaat, het geeft richting aan beleid en stimuleert om actief te blijven.”

Depla: “In Eindhoven stellen we social return eisen aan bedrijven die voor ons wegen aanleggen of onderhouden, en aan bouwbedrijven. Ze moeten een bepaald percentage van de opdrachtsom besteden aan het helpen van mensen zonder baan. Vaak gingen deze mensen aan de slag als verkeersregelaar of bouwplaatsveger. Maar na afloop van de opdracht werden ze dan weer ontslagen, wat ik met lede ogen aan zag. Bouwbedrijven die hen wel in dienst hielden, en zelfs kans gaven om door te groeien, werden hiervoor niet beloond. Sterker nog, ze werden bestraft, want bij een volgende opdracht moesten ze daar bovenop nog eens mensen met een uitkering aannemen. Vanaf dat moment is Eindhoven zich gaan verdiepen in de toepassing van de PSO en is de gemeente ook als werkgever gecertificeerd.”

Hoe werkt dat dan, social return en de PSO?
Depla: “Bij een groeiende groep gemeenten kunnen de opdrachtnemers ook aan de social return eis voldoen door een certificaat op trede 2 van de PSO te behalen. Een groot voordeel hierbij is dat deze bedrijven de mensen onafhankelijk van de aanbesteding in dienst kunnen houden en daarvoor beloond worden. Dat is uiteindelijk veel duurzamer.”

Starrenburg: “Overheidsopdrachtgevers vullen social return verschillend in. Voor ondernemers die voor meerdere gemeenten werken is dat lastig. Gelukkig werken diverse gemeenten samen en proberen ze op het niveau van de arbeidsmarkt het social returnbeleid te uniformeren. Deze uniformiteit is belangrijk voor de opdrachtnemers, op deze manier weten ze waar ze aan toe zijn. Maar misschien is het nog wel belangrijker voor de mensen waar het uiteindelijk over gaat, want met de komst van uniformiteit is de PSO op de agenda gekomen. En bij de PSO telt duurzaamheid van het aan het werk helpen en houden van mensen. Geen draaideurconstructies meer, waar mensen na afloop van de overheids- of woningcorporatieopdracht weer op straat staan.”

"Het gaat verder dan alleen het behalen van een certificaat, het geeft richting aan beleid."

Wat kan social return betekenen in de krapte op de arbeidsmarkt?
Depla: “Het aantal bedrijven dat last heeft van een gebrek aan personeel groeit fors. Op dit moment wordt een kwart van de ondernemers belemmerd in zijn werk door een tekort aan mensen. Daar waar social return in het verleden vooral werd gezien als een vervelende verplichting, zien opdrachtnemers social return tegenwoordig steeds meer als een oplossing voor een personeelsvraagstuk. De match tussen een werkzoekende en een werkgever is echter niet altijd makkelijk te maken. Van beide kanten dient er een investering gedaan te worden om tot elkaar te kunnen komen. Gemeenten kunnen hier een verbindende rol in spelen.”

Starrenburg: “Daarnaast gaan steeds meer gemeenten serieus aan de slag door echte banen voor de kwetsbare doelgroep bij de gemeente zelf te realiseren, waardoor de gemeente zelf ook relevante ervaring opdoet. De relatie met onderwijsinstellingen is ook essentieel.”

Depla: “Als gemeente hebben wij meerdere convenanten gesloten met PSO gecertificeerde organisaties, omdat we vooral inzetten op duurzaamheid naast het behalen van een bepaald percentage bij aanbestedingen. Binnen deze samenwerking worden actief afspraken gemaakt die betrekking hebben op onder andere werving en selectie, lokale arbeidsmarktvraagstukken en ketenstimulering: het aanjagen van PSO in de keten rond een opdrachtnemer. Soms is het namelijk zo dat er in de keten veel passender werk voor de doelgroep te vinden is. Opdrachtgever en opdrachtnemer worden op deze wijze gelijkwaardige stakeholders. Samen stimuleren ze de keten en gaan ze op zoek naar geschikte kandidaten zonder druk van een aanbesteding.”

Starrenburg: “Met PSO wordt er een extra brug gebouwd tussen social return en duurzaam inclusief werkgeverschap. Met het waarderen van een PSO-certificering bij de invulling van een social returnverplichting worden gecertificeerde organisaties gestimuleerd om inclusief werkgever te worden, te blijven en hun social returnbeleid uit te bouwen. En doordat PSO-gecertificeerde organisaties actief gaan samenwerken ontstaat er klantwaarde voor sociaal inclusief ondernemen.”

Yuri Starrenburg. Beeld: Rick Mandoeng

Staf Depla. Beeld: Gemeente Eindhoven

Reacties

xMet het invullen van dit formulier geef je Renda en relaties toestemming om je informatie toe te sturen over producten, dienstverlening en gerelateerde zaken. Akkoord

Copyright 2019 Aeneas Media

Deze website maakt gebruik van cookies. Meer informatie AccepterenWeigeren