De bewoners waren een soort pioniers, die de grootschalige stadsuitbreidingen gingen bewonen. Zij combineerden de nieuw verworven luxe met de traditie uit het verleden. De ligusterhaag was hiervoor het symbool. De paaltjes met draad vormden de lijn waarop de plantjes uitgezet werden. Maar nu, zo veel jaren later, is er veel veranderd. De bewoner woont meer op zichzelf en van een gemeenschap is niet zonder meer sprake. In zo’n situatie probeert eenieder zoveel grond goed omheind te krijgen.

Landjepik

In de loop van de jaren zeventig is vaak veel openbaar of gemeenschappelijk groen, dat zich bij koopwoningen bevond, geleidelijk aan de tuin van de bewoner toegevoegd. Dit heeft tot gevolg gehad dat de maat van de openbare ruimte verkleind werd, juist bij de toegangen.

Voor de overheid of de verhuurder – afhankelijk van wie de eigenaar was en is – bood dit de mogelijkheid om minder onderhoud te moeten verrichten. Het was de periode dat de individualiteit de gemeenschappelijkheid geleidelijk overnam. In het begin veranderde er niet veel aan het beeld. Maar in de loop der tijd veranderde dit structureel.

De doe-het-zelfmarkt

Rond 1970 verschenen de eerste doe-het-zelf-winkels, wat in eerste instantie winkels waren waar je materiaal voor je hobby kon aanschaffen. Echter, dit verschijnsel is uitgegroeid tot een markt, die een substantieel deel van de bouwmarkt omvat. Het klussen is dus voor iedereen bereikbaar geworden. Deze ontwikkeling heeft ook grote invloed gekregen op de samenstelling en het uiterlijk van de erfafscheidingen. Traditionele groene hagen werden vervangen door geïmpregneerde houten schuttingen. De diversiteit uit het verleden – groene hagen, gemetselde muurtjes, sierhekwerk – is verdrongen door een sterk gelijkende oplossing, die netjes oogt, maar saaiheid uitstraalt.

Martin Liebregts, Sandra Arts en Roel Simons (foto’s)